Yıl:2018   Sayı: 20   Alan: Görsel İletişim Tasarımı  

Muzaffer Çağatay UMAY, Pelin AVŞAR KARABAŞ
DADA AKIMININ GELİŞİMİNDE ETKİN ROL OYNAYAN ŞEHİRLER VE SANATÇILAR
 
Amaç: Bu araştırmanın amacı; 20. yüzyılın geleneksel sanat anlayışının sınırlılıklarına karşı anti-sanat duruşuyla dikkat çeken Dada akımının, akımın ilerlemesinde etkin rol oynayan şehirlerin ve bu şehirlerde eserleriyle öne çıkan sanatçılar ile birlikte eserlerinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile yapılmıştır. Tarama modeli tavırları, davranışları karşılaştırmak ve betimlemek için bir veri toplama sistemidir (Gürsakal, 2001: 135). Karasar’a (2002: 77) göre tarama modelleri, geçmişte ya da halen devam eden bir durumu var olan şekliyle betimlemeyi amaçlayan bir yaklaşımdır. Bulgular: Modern çağın oluşumunda dönüm noktası olan ve tarihte önemli bir iz bırakan 1. Dünya Savaşı ile toplumsal yıkımlar, buhranlar, psikolojik rahatsızlıklar, sosyal, ekonomik ve politik sorunlar gündeme gelmiştir. Savaş sebebiyle bulundukları şehirleri terk eden kimi yazarlar ve sanatçılar; Zürih, Berlin, Hannover, Köln, Paris ve New York gibi şehirlere sığınmış ve bu şehirlerde Dadaizm akımına yönelik eserler üretmişlerdir. Sonuç: Dadaizm; rastlantısal oluşan olayları, gelenekselliğe karşı estetizmi, kurallara karşı kuralsızlığı, var olan sanat ve savaş ile kültürel değerleri reddeden bir akımdır. Dadaist tavırları ile Zürih’te öne çıkan sanatçılar Hugo Ball, Sophie Taeuber-Arp ve Francis Picabia, Berlin’de öne çıkan sanatçılar Johannes Baader, Raoul Hausmann, John Heartfield, Otto Dix, Hannover’da öne çıkan sanatçılar Kurt Schwitters, El Listzky, Theo van Doesburg, Köln’de öne çıkan sanatçılar Max Ernst ve Johannes Baargeld, Paris’te öne çıkan sanatçılar Francis Picabia, Andre Breton, Suzanne Duchamp, New York’ta öne çıkan sanatçılar Marcel Duchamp, Joseph Stella ve Arthur Dove olarak sıralanabilir.

Anahtar Kelimeler: Dadaizm, Dadaist Sanatçılar, Dadaistler, Dadaizmde Şehirler, Anti Sanat

Doi: 10.17361/UHIVE.2018.20.2

CITIES AND ARTISTS PLAYING ACTIVE ROLE IN THE DEVELOPMENT OF DADA MOVEMENT
 
Aim: The purpose of this research is to examine Dada movement which drew attention with its art stance against traditional art sense restrictions of 20th century, the cities playing active role in the development of this movement and the artists becoming prominent with their works in these cities as well as their works. Method: The research was carried out through screening model which is one of the qualitative research methods. Screening model attitude is a data collection system for comparing and describing behaviors (Gürsakal, 2001: 135). According to Karasar (2002: 77), screening model is an approach aiming at describing a past or ongoing situation as it was or is. Findings: With the World War I which was a turning point in the formation of modern age and which left a significant trace in the history, social devastations, depressions, physiological disorders, social, financial and political problems occurred. Some authors and artists leaving their cities because of the war sheltered in the cities such as Zürich, Berlin, Hannover, Köln, Paris and New York, and they produced works of Dadaism movement in these cities. Results: Dadaism is a movement refusing accidental incidents, aestheticism against traditionalism, irregularity against rules, the existing art and war as well as cultural values. Among the artists becoming prominent with their Dadaist attitudes in Zurich were Hugo Ball, Sophie Taeuber-Arp and Francis Picabia; in Berlin Johannes Baader, Raoul Hausmann, John Heartfield, Otto Dix; in Hannover Kurt Schwitters, El Listzky, Theo van Doesburg; in Köln Max Ernst and Johannes Baargeld; in Paris Francis Picabia, Andre Breton, Suzanne Duchamp; in New York Marcel Duchamp, Joseph Stella and Arthur Dove.

Keywords: Dadaism, Dadaist Artists, Dadaists, Cities in Dadaism, Anti-Art

Doi: 10.17361/UHIVE.2018.20.2

Tam Metin